Complicatieregistratie

Samenstelling commissie 
Klik hier voor de samenstelling van de Commissie Complicatieregistratie.

Contactpersoon NIV-bureau
Annemieke van Meelis, programmamanager kwaliteit, tel. 030-2823226, meelis@niv.knmg.nl

Complicatieregistratie
De doel van de NIV Commissie Complicatieregistratie is: "het ontwikkelen van een complicatieregistratie voor alle internisten in Nederland uitgaande van de systematiek en kwaliteitseisen van de Orde Medisch Specialisten die goed uitgevoerd kan worden in de werksituatie van de internisten en die via rapportage en spiegelinformatie en lokale complicatiebesprekingen leidt tot het bevorderen van de kwaliteit van internistische zorg." Volgens de "kwaliteitsnormen praktijkvoering interne geneeskunde" die de basis vormen voor de kwaliteitsvisitaties, is iedere vakgroep verplicht om opgetreden complicaties te registreren. 

Definitie complicatie
De NIV gaat uit van de definitie van een complicatie die de Orde van Medisch Specialisten in overleg met de wetenschappelijke verenigingen van erkende medische specialismen heeft vastgesteld. Deze definitie luidt:
"Een complicatie is een onbedoelde en ongewenste gebeurtenis of toestand tijdens of volgend op medisch specialistisch handelen, die voor de gezondheid van de patiënt zodanig nadelig is dat aanpassing van het medisch (be-)handelen noodzakelijk is dan wel dat er sprake is van onherstelbare schade. De complicatie is geconstateerd gedurende de behandeling of bij de direct daarop volgende poliklinische controle, dan wel binnen een door de wetenschappelijke vereniging bepaalde periode vanaf het begin van de behandeling. Het resultaat van de feitelijke medisch specialistische behandeling, de waarschijnlijkheid van de complicatie en de eventuele aan- of afwezigheid van schuld zijn niet van belang."
Door de NIV is de periode beperkt tot de looptijd van de DBC met een maximum van een jaar. Voorbeelden van complicaties worden regelmatig gepubliceerd in de NIV Nieuwsbrief onder de titel "Casus Complicatieregistratie".

Registratiesystematiek
Een uitgebreide NIV-complicatielijst is beschikbaar inclusief de conversie naar de universele masterclassificatie (zie bijlage 1). De masterclassificatie bestaat uit 3 assen, waardoor het mogelijk is om complicaties te groeperen in hoofdgroepen of in meer detail. Tevens zorgt de masterclassificatie dat de complicatieregistratie specialisme overstijgend wordt. De 3 assen zijn:
1. Pathologie (aard van de complicatie in de betekenis van pathologisch substraat)
2. Lokalisatie (benoemen lichaamsdeel/systeem/oppervlak)
3. Externe factoren en overige kenmerken (zoals verrichting, medicatie).

Voor de interne geneeskunde is ook een top 10 samengesteld van veel voorkomende complicaties en diabetes gerelateerde complicaties (zie bijlage 2). De bedoeling is dat minimaal deze top 10 geregistreerd wordt.

Qua indeling van ernst is gekozen voor drie categorieën:
1 = herstel zonder schade
2 = herstel met schade
3 = dood.

De NIV complicatielijst en top 10 kunnen ingebouwd worden in software van leveranciers van ziekenhuisinformatiesystemen. De Orde brochure "Complicaties registreren, een hulpmiddel bij aanschaf en gebruik van software" bevat o.a. aandachtspunten en een checklist voor complicatieregistratiesoftware (zie bijlage 3). Voor een papieren complicatieregistratie is een registratieformulier ontwikkeld (zie bijlage 4).

Complicatiebesprekingen helpen om te leren van de resultaten van de registratie. In de bespreking kan niet alleen een individuele casus maar ook een trend in een bepaald soort complicatie belicht worden en verbeteringen van bestaand beleid bepaald worden. In bijlage 5 wordt de opzet van een complicatiebespreking inclusief het format beschreven.

Uit ervaring is gebleken dat belangrijke voorwaarden voor het slagen van complicatieregistratie zijn: de hulp van het secretariaat en een locale voortrekker binnen de vakgroep die de leden stimuleert om complicaties te registreren en ook de complicatiebespreking opzet en begeleidt.

Juridisch kader voor complicatieregistratie
De NIV Commissie Complicatieregistratie heeft prof. mr Johan Legemaate opdracht gegeven om het "Beleidsdocument complicatieregistratie" te ontwikkelen (zie bijlage 6). Momenteel bestaat er namelijk geen juridisch kader voor complicatieregistratie. Het beleidsdocument beschrijft de voorwaarden die noodzakelijk c.q. bevorderlijk zijn voor het goed functioneren van de complicatieregistratie. Het beleidsdocument is goedgekeurd door het NIV Bestuur. Voor het creëren van de voorwaarden is echter de medewerking van meerdere organisaties nodig, zoals de Inspectie voor de Gezondheidszorg, het Openbaar Ministerie, de NVZ en NFU als vertegenwoordigers van de Raden van Bestuur en Zorgverzekeraars Nederland. Tevens is het document relevant voor andere wetenschappelijke verenigingen. De komende maanden wordt het document besproken met al deze organisaties en waar nodig aangepast. Naar verwachting is de definitieve versie in het najaar 2010 beschikbaar en zal dit gelden als het juridisch kader.

Stand van zaken implementatie
Via een enquête is geïnventariseerd wat de stand van zaken is met betrekking tot de implementatie van de complicatieregistratie. Internistengroepen die al complicaties registreren hebben een andere vragenlijst ingevuld dan de vakgroepen die gaan starten of net zijn begonnen zijn. De resultaten worden weergegeven in bijlage 7 inclusief de plannen van de NIV Commissie Complicatieregistratie op basis van deze resultaten.

Bijlagen

1. NIV-complicatielijst met conversie naar de masterclassificatie
2. Top 10 veel voorkomende complicaties
3. Brochure Orde: "Complicaties registreren, hulpmiddel bij aanschaf en gebruik van software", oktober 2006
4. Registratieformulier complicatieregistratie zonder software
5. Opzet complicatiebespreking
6. Beleidsdocument complicatieregistratie
7. Resultaten enquête complicatieregistratie

1-NIV-complicatielijst-met-masterclassificatie-versie-061023.pdf

2-Top-10-veelvoorkomende-complicaties.doc

3-Brochure-Orde-complicatieregistratiesoftware-versie-oktober-2006.pdf

4-registratieformulier-complicatieregistratie-zonder-software-v2010.doc

5-Opzet-complicatiebespreking.doc

6-Beleidsdocument-complicatieregistratie.doc

7-Resultaten-enquete-complicatieregistratie.doc