PoliKompas: duurzaam datagedreven hybride poliklinische zorg

Laura Harskamp, aios interne geneeskunde aandachtsgebied nefrologie, UMC Groningen (UMCG)

Gepubliceerd: 09-07-2026

Optimalisatie zorgprocessen

PoliKompas herontwerpt polizorg voor patiënten door inzet van data-gedreven algoritmes, gericht op voorkómen van onnodige policontroles en waar mogelijk én wenselijk het aanbieden van telezorg i.p.v. een fysiek consult. Dit leidt tot besparing van reistijd en kosten, voor patiënten en zorgverleners.

pilot

Door combinatie van een interne en chirurgische polikliniek wordt een diverse patiëntengroep bereikt van 65.000 patiënten. De pilot richt zich op vermindering van reisbewegingen van patiënten waardoor reiskostenbesparing en minder (tijds)belasting en CO2 reductie, maar ook een efficiëntieslag door reductie van no shows waardoor minder verspilling en efficiënter gebruik van policapaciteit.

2026

Hoewel PoliKompas geen formeel onderdeel is van een landelijk innovatieprogramma, sluit het inhoudelijk direct aan op grotere bewegingen zoals Passende Zorg, hybride zorg, zorg op afstand en duurzame zorg (o.a. Green Deal Duurzame Zorg). Het project vertaalt deze landelijke ambities naar een concreet, meetbaar en praktisch haalbaar herontwerp van polizorg.

Recent is vanuit Innovation Friday –opleidingsonderdeel aios interne– een project uitgevoerd met Epic-data van 45.369 poli controles in 1 jaar. Dit betrof 62% fysieke en 38% teleconsulten met grote variatie tussen zorgverleners. Patiënten reisden circa 77 minuten (90,3 km) per afspraak (±500t CO₂-uitstoot). Hogere afspraakfrequentie correleerde niet met afname fysieke consulten en consultvorm niet met woonafstand. Percentage no shows was hoger bij fysieke afspraken (5.2% v 3,7%). Door stijgende zorgvraag, personeelstekort en wens van patiënten (Santeon) is herontwerp van polizorg noodzakelijk.

PoliKompas is een nieuw polimodel waarin de consultvorm mede wordt bepaald door data-gedreven algoritmen. Uit eerder genoemd panelonderzoek blijkt dat de consultvorm primair wordt gekozen obv zorgverlenervoorkeur. De patiëntvoorkeur blijft vaak onderbelicht terwijl extern onderzoek (Santeon) toont dat patiënten controles op afstand prefereren. De kern van dit project is een consult-geschiktheidsmatrix. Een consult komt in aanmerking voor telezorg wanneer aan drie basisvoorwaarden wordt voldaan: 1. chronische aandoening 2. stabiele ziekte 3. noodzakelijk diagnostiek vóóraf mogelijk. De zorgverlener kan in samenspraak met de patiënt te allen tijde gemotiveerd afwijken. De beslisstructuur wordt ingebed in het poliproces door een verplichte smartphrase bij afspraak planning in het EPD. Implementatie vindt parallel plaats bij de interne en chirurgie. Zorgverlenersdraagvlak wordt vergroot door inspraaksessies, uitleg en een dashboard waarop gerealiseerde besparingen worden getoond.

• 04/2026 – Projectstart en definitieve scope. Projectdoorstart, uitbreiding projectteam (incl. studentassistent), vaststellen deelnemende poli zorgverleners, patiëntgroepen, uitkomstmaten en implementatieplan. • 05/2026 – Ontwerp innovatie. Ontwikkeling consult-geschiktheidsmatrix, hybride zorgpaden, materiaal voor kennisdeling en draagvlakcreatie van zorgverleners en ontwerp van monitoring- en feedbackdashboard, ontwikkeling vragenlijsten. • 06/2026 – Implementatievoorbereiding. Inspraaksessies aios en staf, testfase in poliproces en EPD, patiëntencommunicatie en go/no-go besluit pilot. • 07/2026 – Start pilot interne geneeskunde en chirurgie. Start pilotimplementatie, inrichting monitoring en afname baseline patiënten – en zorgverlenersfeedback. • 10/2026 – Tussenevaluatie en optimalisatie. Analyse eerste effecten, evaluatie met teams en bijstellen triagecriteria en zorgpaden. • 04/2027 – Eindevaluatie en opschaling. Afronding pilot en analyse, oplevering evaluatierapport en implementatiehandleiding. Tot slot voorstel voor regionale proefimplementatie.

De innovatie wordt geëvalueerd met een prospectieve opzet en metingen voor- en na de pilot. De reeds uitgevoerde analyse met het eerdere innovatieproject bij de interne fungeert als meting voor start pilot. Na implementatie binnen de interne en chirurgie worden dezelfde indicatoren opnieuw gemeten. De kwantitatieve uitkomsten worden geëxtraheerd uit het EPD, bestaande uit: consultvorm, type zorgverlener, no-shows, herhaalconsulten. Deze uitkomsten worden gekoppeld aan woonplaatsgegevens voor berekening van reisafstand en geschatte CO₂-uitstoot. Deze data worden maandelijks verzameld en geanalyseerd. Patiënttevredenheid, ervaren toegankelijkheid en ervaren kwaliteit van zorg worden gemeten met korte digitale vragenlijsten na consulten. Ervaren toepasbaarheid en kwaliteit van zorg worden geëvalueerd met vragenlijsten onder zorgverleners. Alle resultaten worden gecombineerd en gebruikt voor eventueel bijstelling van de interventie en ontwikkeling van een onderbouwd opschalingsmodel.